Web Sitesi Yaptırmadan Önce Ajansa Sorulacak 12 Soru

Web sitesi yaptırmadan önce hangi sorular sorulmalı?

Domain

Sitenin adresi, yani alan adı. Kaydın kimin adına olduğu, sitenin kime ait olduğunu belirler.

Hosting

Site dosyalarının çalıştığı sunucu veya bulut hizmeti. Hesap sahibi siteyi açabilir, kapatabilir, taşıyabilir.

Kaynak kod

Siteyi oluşturan düzenlenebilir dosyaların tamamı. Teslim edilmezse başka bir ekip siteyi sürdüremez.

Core Web Vitals

Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç metrik: LCP, INP ve CLS. Hız sözünün ölçülebilir hâli.

Yapısal veri

Arama motorlarına ve yapay zekâ botlarına sayfanın ne anlattığını söyleyen schema.org işaretlemesi.

KVKK

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Form ve çerez kullanan her site için aydınlatma yükümlülüğü doğurur.

Web sitesi teklifi alan işletme sahibi çoğu zaman tasarımı konuşur. Oysa teslimden sonra sorun çıkaran konular başka yerdedir: mülkiyet, hız, yasal uyum ve bakım. Doğru sorular teklif aşamasında sorulursa sözleşmeye girer; sonradan sorulursa ek maliyete dönüşür.

Aşağıdaki liste, ajansla ilk görüşmede masaya konacak 12 soruyu ve her birinin iyi cevabını içerir. Listeyi olduğu gibi gönderebilir ya da teklif karşılaştırma tablosu olarak kullanabilirsiniz.

Ajansa sorulacak 12 soru ve iyi cevap ölçütleri

1. 1Domain kimin adına kaydedilecek? İyi cevap: sizin adınıza, sizin hesabınızda. Ajans yalnızca teknik yönetim yetkisi alır; kayıt sahibi siz kalırsınız.
2. 2Hosting hesabı kimde olacak, erişim teslim edilecek mi? İyi cevap: hesap sizin adınıza açılır ya da teslimde tüm erişim size devredilir. Hizmet bedelini doğrudan sağlayıcıya ödersiniz.
3. 3Kaynak kod teslim edilecek mi, hangi biçimde? İyi cevap: evet, Git deposu olarak ve sizin erişiminizdeki bir hesapta. Derlenmiş çıktı değil, düzenlenebilir kaynak teslim edilir.
4. 4Hız hangi ölçütle kanıtlanacak? İyi cevap: Lighthouse puanı ve Core Web Vitals eşikleri sözleşmeye yazılır; teslimde mobil ölçüm raporu verilir. "Hızlı olacak" sözü ölçüt değildir.
5. 5Yapısal veri (schema.org) kurulacak mı? İyi cevap: evet; kuruluş, hizmet, sayfa ve SSS işaretlemeleri teslimin parçasıdır ve Google'ın zengin sonuç testiyle doğrulanır.
6. 6Site mobilde nasıl test edilecek? İyi cevap: gerçek cihazlarda ve farklı ekran genişliklerinde. Tasarım mobil öncelikli düşünülür; masaüstü sonradan küçültülmez.
7. 7İçeriği kendim güncelleyebilecek miyim? İyi cevap: evet; yönetim paneli veya içerik yönetim sistemi teslim edilir ve sizin düzenleyebildiğiniz alanlar yazılı listelenir.
8. 8Bakım neleri kapsıyor? İyi cevap: güvenlik güncellemeleri, yedekleme, çalışırlık kontrolü ve küçük içerik düzeltmeleri yazılı tanımlanır; kapsam dışı işin nasıl ücretlendirileceği belirtilir.
9. 9KVKK aydınlatma metni ve çerez yönetimi dâhil mi? İyi cevap: form ve çerez için teknik altyapı kurulur; metinlerin hukuki içeriğini sizin danışmanınız onaylar.
10. 10Teslim sonrası destek nasıl işliyor? İyi cevap: hata bildirimi için tek bir kanal, tanımlı yanıt süresi ve garanti kapsamında düzeltilecek hata türleri yazılır.
11. 11Kaç revizyon turu var, revizyon neyi kapsıyor? İyi cevap: tasarım ve içerik için ayrı tur sayısı, her turun kapsamı ve ek turun koşulu sözleşmede yer alır.
12. 12Sözleşme biterse site çalışmaya devam eder mi? İyi cevap: evet. Domain, hosting ve kod sizde olduğu için başka bir ekip ek izin almadan devam edebilir.

Mülkiyet neden en kritik soru?

Domain, hosting ve kaynak kod üçlüsü sitenin tapusudur. Üçü de sizin adınıza değilse site size ait değildir; kiralanmış demektir.

Yaygın sorun şudur: domain ajansın hesabında kayıtlıdır, ajans kapanır ya da anlaşmazlık çıkar, site ve kurumsal e-posta adresleri birlikte erişilemez olur. Bu riskin tek önlemi kayıt sahibinin baştan siz olmanızdır.

Kaynak kod teslimi de aynı mantıkla çalışır. Kodu teslim etmeyen ajans sizi kendine bağımlı kılar; kodu teslim eden ajans işine güvenir. Modern bir sitede bu teslim, Git deposuna erişim vermekle yapılır.

Hız ve teknik kalite nasıl kanıtlanır?

Hız sözü ölçülebilir olmalıdır. Google, sayfa deneyimini Core Web Vitals adlı üç metrikle ölçer: LCP (en büyük içeriğin görünme süresi), INP (etkileşime yanıt gecikmesi) ve CLS (düzen kayması). Ayrıntı için Core Web Vitals rehberine bakabilirsiniz.

Teklifte şu soru yeterlidir: teslimde PageSpeed Insights mobil raporunu paylaşacak mısınız? Rapor paylaşılıyorsa ajans kendi işini ölçüyor demektir.

Teslim sonrası destek, bakım ve revizyon nasıl ayrılır?

Üç kavram sık karışır. Revizyon, teslim öncesi tasarım ve içerik düzeltme turlarıdır. Garanti desteği, teslim sonrası ortaya çıkan hataların ücretsiz düzeltilmesidir. Bakım ise sitenin güvenli ve çalışır kalması için yapılan düzenli iştir.

Üçünün sınırı yazılı olmalıdır. Yeni sayfa eklemek bakım değildir; kırık formu düzeltmek garanti kapsamıdır; ana sayfa görselini değiştirmek revizyondur ya da küçük içerik desteğidir. Sınır yazılı değilse her istek tartışmaya döner.

Yasal tarafta neler sorulmalı?

Formu veya çerezi olan her site kişisel veri işler. KVKK kapsamında aydınlatma metni, çerez bilgilendirmesi ve gerektiğinde açık rıza mekanizması gerekir. Ajans teknik altyapıyı kurar; metinlerin hukuki içeriği işletmenin sorumluluğundadır.

İyi cevap iki tarafın sınırını netleştirir: ajans çerez yönetimini ve form kayıtlarının nerede saklandığını kurar, siz veya hukuk danışmanınız metinleri onaylar.

Teklifler nasıl karşılaştırılır?

Fiyatı son sütuna koyun. Önce 12 sorunun cevaplarını yan yana yazın; mülkiyet ve hız sorularında zayıf cevap veren teklifi, fiyatı ne olursa olsun ayrı değerlendirin.

Teknoloji seçimi de karşılaştırmanın parçasıdır; Next.js mi WordPress mi rehberi bu kararı açar. Siteniz 3D veya animasyon içerecekse 3D web sitesi rehberindeki hız notları geçerlidir. Diğer konular için rehber merkezine göz atın.